ارتودنسی تنها یک درمان زیبایی نیست؛ بلکه یکی از مهمترین روشهای اصلاح ساختار دهان و دندان است. بسیاری از ناهنجاریهای فکی و دندانی وجود دارند که تنها با ارتودنسی قابل درمان هستند و هیچ روش دیگری نمیتواند جایگزین آن شود. در این مقاله، به بررسی مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند میپردازیم و توضیح میدهیم چرا این درمان برای بسیاری از بیماران ضروری است.
چرا برخی مشکلات فقط با ارتودنسی برطرف میشوند؟
ارتودنسی با اعمال نیروهای کنترلشده به دندانها و فکها، آنها را به موقعیت درست هدایت میکند. این فرایند نه تنها ساختار دهان را اصلاح میکند، بلکه عملکرد جویدن، گفتار و زیبایی صورت را نیز بهبود میبخشد.
بنابراین پیچیدگی برخی ناهنجاریها باعث میشود تنها راهحل واقعی آنها ارتودنسی باشد. این ویژگی نشاندهنده اهمیت تشخیص مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند است.
۱. نامرتبی شدید دندانها (Crowding)
وقتی فک کوچک باشد و فضای کافی برای رویش همه دندانها وجود نداشته باشد، دندانها روی هم میافتند یا کج رشد میکنند.
در چنین مواردی:
-
جرمگیری کمکی نمیکند
-
ونیر یا کامپوزیت مشکل را پنهان میکنند، نه اصلاح
-
تنها با ارتودنسی میتوان فضای مناسب ایجاد کرد
این یکی از مهمترین مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند محسوب میشود.
۲. فاصله بین دندانها (Diastema)
وجود فاصله میان دندانها ممکن است به علت بزرگی فک، کوچکی دندانها یا عادتهای دهانی باشد.
پرکردن این فاصله با مواد ترمیمی معمولاً موقتی است و باعث مشکلات لثهای میشود.
تنها ارتودنسی میتواند:
-
نسبت دندانها و فک را تنظیم کند
-
فاصله را بهطور پایدار ببندد
بنابراین در این مورد نیز با مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند روبهرو هستیم.
فاصله بین دندانها معمولاً بهدلیل تفاوت اندازه فک و دندانها ایجاد میشود و میتواند ظاهر لبخند و تلفظ را تحتتأثیر قرار دهد. بسته شدن پایدار این فاصله فقط با ارتودنسی امکانپذیر است.
۳. اپنبایت (عدم تماس دندانهای جلو)
در اپنبایت، دندانهای جلو هنگام بسته شدن دهان، روی هم قرار نمیگیرند.
این وضعیت معمولاً با مشکلات زیر همراه است:
-
تلفظ غیرطبیعی
-
جویدن سختتر
-
ظاهر ناهماهنگ لبخند
اپنبایت با کامپوزیت یا درمانهای سطحی اصلاح نمیشود و یکی از واضحترین مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند است.
۴. اوربایت و اورجت (جلو بودن دندانهای فک بالا)
در این عارضه، دندانهای بالا بیش از حد روی دندانهای پایین قرار میگیرند یا به جلو میآیند.
جلو بودن دندانها میتواند باعث مشکلات زیر شود:
-
لبخند ناهماهنگ
-
خطر بیشتر ضربهخوردگی دندانها
-
اختلال در گفتار
-
مشکلات تنفسی
هیچ پروتز یا ترمیمی جای ارتودنسی را نمیگیرد.
این مورد یکی از مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند بهشمار میرود.
۵. آندربایت (جلو بودن فک پایین)
در آندربایت، فک پایین جلوتر از حد طبیعی قرار دارد.
این مشکل:
-
بر فرم صورت تأثیر میگذارد
-
جویدن غذا را دشوار میکند
-
احتمال سایش دندانها را افزایش میدهد
در بسیاری از موارد ترکیب جراحی فک و ارتودنسی نیاز است و بدون ارتودنسی قابل اصلاح نیست.
آندربایت زمانی رخ میدهد که فک پایین جلوتر از فک بالا قرار میگیرد و باعث ناهماهنگی لبخند، سایش دندانها و مشکل در جویدن میشود. درمان اصولی آن فقط با ارتودنسی امکانپذیر است.
۶. کراسبایت (قرارگیری اشتباه دندانهای بالا و پایین)
در کراسبایت، همپوشانی دندانها به شکل نادرست انجام میشود.
اگر این مشکل درمان نشود، خطر آسیب به مینای دندان، تحلیل لثه و مشکلات مفصل فکی افزایش مییابد.
به همین دلیل این عارضه نیز در فهرست مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند قرار دارد.
۷. بایت عمیق (Deep Bite)
در این حالت دندانهای بالا بیش از حد دندانهای پایین را میپوشانند.
مشکلات بایت عمیق:
-
سایش شدید دندانهای پایین
-
آسیب به سقف دهان
-
درد فک
این مشکل تنها با تنظیم دقیق موقعیت دندانها توسط ارتودنسی قابل اصلاح است.
۸. مشکلات رشد فک در کودکان
در کودکی اگر فک بهاندازه کافی رشد نکند یا بیش از اندازه رشد کند، با مشکلات شدید آینده روبهرو میشویم.
دستگاههای ارتودنسی تکاملی بهترین روش برای اصلاح رشد هستند.
این یکی از مهمترین مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند در سنین پایین است.
۹. سایش غیرطبیعی دندانها
اگر دندانها روی هم قرارگیری درستی نداشته باشند، به مرور زمان دچار سایش، شکستگی یا ترک میشوند.
هیچ ترمیمی در بلندمدت نمیتواند این مشکل را حل کند.
ارتودنسی با تنظیم تراز دندانها، سایش را متوقف میکند.
۱۰. مشکلات مفصل فک (TMJ) ناشی از بینظمی دندانی
بسیاری از دردهای فک و صداهای مفصلی ناشی از تراز نادرست دندانهاست.
در این موارد ارتودنسی بهترین روش بازگرداندن تعادل به فک است.
اگر علت مشکل، دندان باشد، این مورد هم جزو مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند قرار میگیرد.
چرا تشخیص این مشکلات مهم است؟
اگر این ناهنجاریها در زمان مناسب تشخیص داده نشوند، میتوانند باعث:
-
پوسیدگی بیشتر
-
مشکلات لثه
-
دردهای فکی
-
کاهش اعتمادبهنفس
-
ظاهر نامتقارن صورت
شوند.
بنابراین شناخت مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند کمک میکند بیمار بهترین زمان برای شروع درمان را انتخاب کند.
جمعبندی
برخی ناهنجاریهای دندانی و فکی تنها با ارتودنسی قابل اصلاح هستند و عدم توجه به آنها باعث بروز مشکلات طولانیمدت میشود.
از نامرتبی شدید گرفته تا مشکلات پیچیده فکی، بسیاری از موارد تنها با یک درمان اصولی ارتودنسی بهبود پیدا میکنند.
مشخص است که فهرست مشکلاتی که بدون ارتودنسی اصلاح نمیشوند گسترده بوده و تشخیص دقیق آن به کمک یک متخصص باتجربه انجام میشود.
برای دریافت مشاوره تخصصی ارتودنسی و تشخیص دقیق مشکلات دندانی، میتوانید به کلینیک دکتر مسلمزاده مراجعه کنید.