ارتودنسی فک شامل استفاده از بریس، دستگاههای فانکشنال یا جراحی برای تراز کردن مجدد دندانها و فکها برای عملکرد بهتر، بهبود تقارن صورت و تسکین درد مرتبط است. در کودکان، بریسها رشد فک را هدایت میکنند تا از مشکلات آینده جلوگیری شود، در حالی که درمان ناهنجاریهای فک با ارتودنسی در بزرگسالان ممکن است شامل بریس به تنهایی یا همراه با جراحی ارتوگناتیک برای مشکلات اسکلتی باشد. برنامههای درمانی که میتوانند سالها طول بکشند، متناسب با فرد تنظیم میشوند و برای دستیابی به بهترین نتایج، نیاز به مراقبت دقیق و معاینات منظم با متخصص ارتودنسی و احتمالاً جراح دارند.
درمان انحراف فک با ارتودنسی
درمان ناهنجاریهای فک با ارتودنسی میتواند با استفاده از وسایلی مانند بریس یا الاینر، انحراف فک را اصلاح کند تا دندانها به تدریج حرکت کنند و موقعیت فک را تحت تأثیر قرار دهند، که برای مشکلات خفیف تا متوسط دندانی یا عملکردی مؤثر است، اما ممکن است برای مشکلات شدید اسکلتی کافی نباشد. برای انحراف قابل توجه فک اسکلتی که باعث عدم تقارن صورت میشود، ارتودنسی اغلب برای آمادهسازی فکها و دندانها برای جراحی ارتوگناتیک استفاده میشود که استخوانهای فک را تغییر موقعیت میدهد تا بایت متعادلتر و عملکردیتری ایجاد شود.
بهترین روش درمان ناهنجاری فک با ارتودنسی
ارتودنسی بخش کلیدی درمان ناهنجاری فک است، اما همیشه تنها راه حل نیست؛ اثربخشی آن به شدت ناهماهنگی بستگی دارد. برای مشکلات جزئی، ارتودنسی (بریس یا الاینر) میتواند دندانها را اصلاح کرده و هم ترازی فک و عملکرد بایت را بهبود بخشد. با این حال، در موارد شدید ناهنجاری اسکلتی، درمان ارتودنسی با جراحی ارتوگناتیک (فک) ترکیب میشود تا به نتایج عملکردی و زیبایی مطلوب دست یابد. درمان ارتودنسی، دندانها را برای جراحی آماده میکند و پس از جراحی، اغلب یک دوره تنظیم دقیق ارتودنسی با بریسها و ریتینرها برای نهایی کردن بایت ضروری است.
مدت زمان ناهنجاریهای فک با ارتودنسی
مدت زمان معمول درمان ناهنجاریهای فک با ارتودنسی که شامل اصلاح تراز فک است، به تفاوت شدت مشکل، از ۱۲ تا ۳۶ ماه تغییر می کند. در موارد پیچیدهای که نیاز به جراحی ارتوگناتیک (فک) دارند، کل پروسه میتواند تا سه سال طول بکشد که شامل ارتودنسی و بعد از جراحی نیز میشود.
هزینه درمان ناهنجاری فک
هزینه جراحی در ایران به عوامل مختلفی مانند پیچیدگی ناهنجاری، نوع فک (یک یا دو فک) و بیمارستان بستگی دارد، اما به طور کلی برای جراحی دو فک میتواند بین حدود ۵۰ میلیون تا بالای ۲۰۰ میلیون تومان (بر اساس قیمتهای اولیه سال ۱۴۰۴) متغیر باشد. پوشش بیمه درمانی تکمیلی در صورتی که عمل جنبه درمانی داشته باشد، میتواند بخشی از هزینهها را کاهش دهد.
معایب درمان ناهنجاریهای فک با ارتودنسی با روش جراحی ارتوگناتیک
معایب جراحی ارتوگناتیک شامل خطرات عمومی جراحی مانند خونریزی، عفونت و تورم، همراه با عوارض خاص مانند آسیب عصبی موقت یا دائمی، بیحسی و تغییر در حس است. سایر معایب شامل دوره نقاهت طولانی و بالقوه دردناک با محدودیتهای رژیم غذایی، هزینههای قابل توجه، احتمال بازگشت فک، خطر نیاز به جراحی بیشتر و تغییرات در ویژگیهای صورت است. بیماران همچنین ممکن است در طول دوره نقاهت با اختلال عملکرد مفصل گیجگاهی فکی یا مشکلاتی در جویدن و صحبت کردن مواجه شوند.

ارتودنسی بخش کلیدی درمان ناهنجاری فک است
بهترین سن برای شروع درمان ناهنجاری های فک
بهترین سن برای درمان ناهنجاریهای فک با ارتودنسی متفاوت است، به طوری که ارزیابی زودهنگام ارتودنسی در سن 7 سالگی برای شناسایی مشکلات توصیه میشود، در حالی که جراحی اصلاح فک بهتر است پس از تکمیل رشد، معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل دهه 20 (سنین 14 تا 16 برای دختران، 17 تا 21 برای پسران) انجام شود. درمان زودهنگام میتواند رشد را هدایت کرده و از بدتر شدن مشکلات جلوگیری کند، اما زمان خاص آن به نوع و شدت ناهنجاری بستگی دارد و نیاز به یک برنامه شخصی از متخصص ارتودنسی یا جراح دهان دارد.
مراقبت های لازم در طول درمان ناهنجاریهای فک با ارتودنسی
در طول درمان ارتودنسی، مراقبتهای ضروری شامل حفظ بهداشت دهان و دندان با مسواک زدن بعد از هر وعده غذایی و نخ دندان کشیدن روزانه، استفاده از مسواکهای بین دندانی یا نخ دندان و شستشو با دهانشویه حاوی فلوراید است. همچنین باید با اجتناب از غذاهای چسبناک یا سفت، رژیم غذایی خود را اصلاح کنید و نوشیدنی های شیرین را برای جلوگیری از پوسیدگی محدود کنید. شرکت در تمام جلسات تعیین شده برای پیشرفت درمان طبق برنامه و محافظت از وسایل ارتودنسی با استفاده از محافظ دهان ورزشی در طول ورزش بسیار مهم است.
نتیجهگیری
ناهنجاریهای فک اگر به موقع شناسایی و درمان نشوند، میتوانند تأثیر زیادی بر زیبایی لبخند، سلامت دهان و حتی اعتماد به نفس فرد داشته باشند. ارتودنسی یکی از موثرترین روشها برای اصلاح ناهنجاریهای فک با ارتودنسی است که بسته به شدت ناهنجاری، نوع درمان و سن بیمار، نتایج متفاوتی ارائه میدهد. اگر به دنبال راهی مطمئن برای درمان مشکلات فکی خود هستید، مشاوره با یک متخصص ارتودنسی میتواند بهترین قدم برای شروع باشد.